آخرین تلاش بوش: تأسیس دفتر حفاظت منافع آمریکا در تهران پیش از ترک کاخ سفید
ساعت ٤:٠٠ ‎ب.ظ روز ۱۳۸٧/۸/٢۱  

عصرایران- رسانه های آمریکایی و غربی در هفته گذشته و پس از انتخاب باراک اوباما به ریاست جمهوری ایالات متحده موضوع آینده روابط ایران و آمریکا را به یکی از سوژه های داغ خبری خود تبدیل کرده اند.

تحلیل برخی از این رسانه ها این است که جورج بوش رییس جمهور آمریکا در نظر دارد تا در دو ماه آخر ریاست خود بر کاخ سفید با تاسیس دفتر حفاظت منافع در ایران بر کارنامه هشت سال ریاست جمهوری خود بر آمریکا نقطه پایان بگذارد.

روزنامه "دیلی استار"سه شنبه (11 نوامبر-21 آبان) با چاپ مطلبی در این باره نوشت: "طبق برخی گزارش های واصله دولت بوش در نظر دارد تا قبل از تحویل کلید کاخ سفید به دولت آینده، دفتر حفاظت منافع خود را در تهران راه اندازی کند".

این روزنامه در ادامه می افزاید: "دولت بوش 8 سال با ایران دست و پنجه نرم کرد اما در آخر در حالی که مدعی است ایران بر هم زننده ثبات در منطقه است و از تروریسم حمایت می کند و...قصد دارد روابط دیپلماتیک خود با جمهوری اسلامی را احیا کند"

دیلی استار در این باره می نویسد: "حال باید پرسید چرا در حالی که موضع تهران درباره مسایلی همچون عراق،اسراییل و حمایت از گروه های تندروی مخالف صلح در خاورمیانه تغییری نکرده است، واشنگتن می خواهد با ایران تعامل کند؟ البته پاسخ به این سوال بسیار ساده است. بوش در نهایت، واقعیت ایران را پذیرفت و متوجه شد که نمی تواند با سیاست تغییر رژیم و یا جنگ با این کشور برخورد کند چرا که هر جنگی نتایج غیر قابل پیش بینی و مصیبت باری برای هر دو طرف خواهد داشت. بنابراین، این انتخاب واشنگتن نه سیاستی انتخاب شده با وجود گزینه های گوناگون بلکه ناچار شدن امریکا به پذیرش واقعیت ایران در منطقه است."

به نظر می رسد بوش با این کار در صدد است چنانچه در دوران اوباما بهبودی در روابط ایران و آمریکا پدید آید ، پایه گذاری ان را به دوران خود و جمهوری خواهان نسبت دهد.

دو هفته پیش نیز شایعاتی مبنی بر ارسال نامه محرمانه بوش به ایران در برخی رسانه ها و محافل خبری و سیاسی منتشر شد اما قشقاوی سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی در کنفرانس خبری خود دریافت هرگونه نامه بوش از سوی ایران را تکذیب کرد .
این خبرها و گمانه زنی ها در حالی تقویت می شد که در همان موقعی که شایعات مربوط به ارسال نامه محرمانه بوش دهان به دهان می چرخید، اسفندیار رحیم مشایی معاون رییس جمهور و رییس سازمان میراث فرهنگی و گردشگری به نیویورک رفت. سفری که بیشتر رسانه ها از آن با نام "سفر اعلام نشده و ناگهانی"یاد کردند.

اما در عین حال و از سوی دیگر برخی از موسسات و شخصیت های سیاسی و رسانه ای آمریکایی به دولت بوش نسبت به هر گونه زیاده روی در تعامل با دولت محمود احمدی نژاد هشدار داده اند.

از نظر اینان با توجه به اینکه احمدی نژاد در موقعیت ضعیف و شکننده داخلی قرار گرفته است و نارضایتی های عمومی از سیاست های ناکام اقتصادی وی، اقتصاد ایران را با چالش های جدی روبرو کرده است ، بعید به نطر می رسد که بتواند برای بار دوم رای اعتماد نظام و مردم را برای کسب مجدد کرسی ریاست جمهوری جلب کند. بنابراین از نظر این گروه، واشنگتن بهتر است تنها در ماه های آینده که واپسین ماه های ریاست جمهوری احمدی نژاد است؛ پرده روابط را کمی بالا زند و منتظر رجل سیاسی دیگری باشد که احتمالا با توجه به انتخاب اوباما در آمریکا شخصیتی میانه رو خواهد بود.

در حال حاضر احمدی نژاد مطرح ترین گزینه اصولگرایان برای ریاست جمهوری است.

این تحلیل در هفته های گذشته به طور گسترده ای از سوی نهادها و مراکز مهم مطالعات سیاسی و استراتژیک در ایالات متحده ، هم به اوباما و هم به بوش تذکر داده شده است.

موسسه" کارنگی" که یک نهاد پزوهشی سیاست بین الملل با گرایش های محافظه کار است با تسلیم گزارشی به اوباما (که اتفاقا تهیه کننده آن گزارش یک ایرانی عضو این موسسه می باشد) در هفته های اخیر از وی خواسته است که درباره تعامل با محمود احمدی نژاد در ماه های اول ریاست جمهوری اش جانب احتیاط را نگهداشته و از نزدیکی و یا احتمالا مذاکره با وی بپرهیزد.

در این گزارش دلیل اصلی این توصیه چنین ذکر شده است: "با توجه به شکننده بودن موقعیت احمدی نژاد در ساختار قدرت در ایران و این حقیقت که سیاست های وی عملا در بسیاری از بخش های داخلی و خارجی با ناکامی مواجه شده است، به احتمال فراوان امکان انتخاب مجدد وی به سمت ریاست جمهوری بسیار کم است. از این رو دولت آینده آمریکا باید متوجه باشد که هر نوع نزدیکی یا مذاکره آمریکا با ایران در اواخر دوره ریاست جمهوری احمدی نژاد ممکن است موقعیت داخلی وی را بهبود ببخشد. بنابراین دولت آینده آمریکا بهتر است با شروع گفت و گو ها در ماه های آتی برای جدی کردن مذاکرات منتظر رییس جمهور آینده ایران باشد که در ماه ژوئن 2009 (خرداد 1388) برگزیده خواهد شد".

این تحلیل ها در حالی است که برخی دیگر از سیاستمداران (بازنشسته یا غیر بازنشسته) و متخصصین مسایل سیاست خارجی آمریکا، قبل از اینکه به موضوع "چه زمانی مذاکره کنیم" بیندیشند به مقوله "با چه کسی مذاکره کنیم" فکر می کنند.
 این افراد که "جوزف بایدن " معاون اول اوباما (وی رییس کمیته روابط خارجی سنای آمریکا هم می باشد) نیزدر بین آنها است، معتقدند در ایران رییس جمهور مرجع مناسبی برای مذاکره نیست و با توجه به ساختار حقیقی و حقوقی قدرت در جمهوری اسلامی ایران این رهبری نظام است که در جایگاه تعیین سیاست های کلان کشور و باز کردن قفل رابطه با آمریکا ایستاده است.
بایدن در مناظره خود با سارا پیلن نامزد معاونت ریاست جمهوری مک کین، هنگامی که پیلن از سیاست اوباما دراعلام گفت و گوی بدون پیش شرط با احمدی نژاد دهان به انتقاد گشود و این اقدام اوباما را باعث تقویت موضع تندروها در ایران دانست؛ به صراحت گفت: "شما و اقای مک کین هیچ شناخت درستی درباره ایران ندارید. آیا واقعا فکر می کنید که در ایران قدرت اصلی و تعیین کننده در اختیار احمدی نژاد است؟ این طور نیست".